آشنایی با بازی‌های پازلی کودکان

بازی‌های پازل نه‌تنها سرگرم‌کننده هستند، بلکه راهی عالی برای تحریک مغز افراد به شمار می‌آیند. انسان موجودی کنجکاوی است و ذاتاً تمایل به حل مسائل مختلف دارد. بازی پازل به دلیل عامل سرگرمی که در آن نقش دارد، در میان کودکان محبوب است و همان‌طور که میدانید، حل معماهایی مانند پازل تمرینی برای مغز به شمار می‌آیند. بنابراین، می‌توان از پازل برای ترغیب کودک به تفکر و تقویت قدرت ذهنی استفاده کرد. این بازی رده سنی خاصی ندارد؛ بلکه برای هر رده سنی، انواعی با ویژگی‌های منحصربه‌فرد را شامل می‌شود. در ادامه مطلب مزایا و انواع پازل برای کودکان را موردبررسی قرار می‌دهیم.

بازی‌های پازلی از گذشته تا امروز

پیشینه بازی‌های پازل به سال‌های 1760-1767 میلادی برمی‌گردد که اروپایی‌ها با حکاکی نقشه بر روی چوب و برش بخش‌های مختلف با اره‌مویی، آن‌ها را به قطعات کوچک تقسیم می‌کردند. درواقع جان اسپیلسبری به‌عنوان مخترع اولین پازل دنیا در سال 1767 شناخته می‌شود. به دلیل جنس چوبی و حکاکی‌های روی پازل، بسیار گران بود و به‌عنوان یکی از سرگرمی‌های گران‌قیمت مخصوص قشر مرفه شناخته می‌شد. تکمیل کردن پازل درواقع حس پیروزی و موفقیت را به افراد القا می‌کرد و موجب دور شدن موقتی از دغدغه‌های زندگی می‌شد. به‌مرورزمان و با افزایش محبوبیت این بازی، پازل‌ها حتی در داروخانه‌ها و مغازه‌های خرده‌فروشی نیز برای فروش و کرایه گذاشته می‌شدند.

طی 250 سال اخیر شاهد ایجاد تغییرات متعددی در پازل بوده‌ایم. امروزه علاوه بر پازل‌های دوبعدی، انواع سه‌بعدی و 4 بعدی را نیز در بازار مشاهده می‌کنیم که ذهن را با ویژگی‌های خود به چالش می‌کشند و جذابیت حل مسئله را افزایش می‌دهند. همچنین تغییر در طراحی با اضافه شدن اشکال حیوانات، مناظر، شخصیت‌های انیمیشنی و انیمه‌ای و… موجب افزایش تنوع پازل‌ها و تمایل افراد به حل آن‌ها شده‌اند. امروزه می‌بینیم که از پازل‌ها با پیچیدگی‌های متفاوت برای به چالش کشیدن کودکان 1 ساله تا بزرگسالان استفاده می‌شود و طیف گسترده‌ای از افراد می‌توانند از مزایای آن بهره بگیرند.

انواع بازی پازل

پازل را ازنظر فرم به انواع زیر تقسیم می‌کنیم:

  1. جور کردنی

این مدل پازل، ازجمله انواع بسیار محبوب است که می‌تواند 2 تکه‌ای یا چند هزار تکه‌ای باشد. هرچه سن کودک شما کمتر باشد، تکه‌ها باید کمتر و بزرگ‌تر باشند. انواعی که برای کودکان نوپا ساخته می‌شوند، دسته‌ دارند و به دست گرفتن آن‌ها راحت است. پازل‌هایی با تعداد قطعات بیشتر و اندازه‌های ریزتر برای به چالش کشیدن ذهن افرادی با سن بیشتر مناسب خواهند بود.

C:\Users\samira\Desktop\ساحل\puzzles.jpg

  1. پازل جا گذاشتنی

در این مدل پازل‌ها، چندین تصویر در پازل قرار می‌گیرند و کودک شما باید تصاویر مشابه را از میان قطعات پیداکرده و در جای مناسب خود قرار دهد. این تصاویر برای تشخیص حیوانات، درک تفاوت اشکال هندسی و شناختن میوه‌ها بسیار مناسب هستند.

C:\Users\samira\Desktop\ساحل\هوش-چین-یک-تکه-3.jpg

  1. پازل ترکیبی

پازل‌های ترکیبی، درواقع ترکیبی از پازل جور کردنی و پازل جاگذاشتنی هستند. در این جورچین، یک الگو در مقابل کودک شما قرار می‌گیرد و فرزندتان می‌تواند با توجه به الگو و بر روی یک صفحه پازل جور کردنی، تصویر مشابه را با قرار دادن قطعات در کنار یکدیگر بسازد.

C:\Users\samira\Desktop\ساحل\ashkale-sazande-4 (1).jpg

  1. پازل مکعب شکل

پازل‌های مکعب شکل، از چند مکعب تشکیل‌شده‌اند که بر روی هر یک از سطح‌های آن‌ها، یک‌تکه از یک تصویر متفاوت مشاهده می‌شود. هر یک از اشکال آورده شده بر یک مکعب، مکمل یک تصویر است. درواقع کودک شما هر دفعه می‌تواند تصویر متفاوت از میان 6 تصویر را با در کنار هم قرار دادن مکعب‌ها تکمیل کند.

مزایای پازل برای کودکان

کودک نوپای شما قطعات پازل را در دست گرفته و سعی می‌کند آن‌ها را به هم وصل کند. وقتی فرزندتان قطعات را به هم متصل می‌کند، هیجان‌زده می‌شود. این دقیقاً همان مزه پیروزی است که به کودک اعتمادبه‌نفس می‌دهد و به ادامه دادن بازی و تجربه کردن مجدد آن حس خوش‌آیند ترغیب می‌کند؛ اما پازل تنها یک بازی نیست. این بازی باوجود سادگی ظاهری، یک ابزار یادگیری فوق‌العاده است که بسیاری از مهارت‌های اساسی زندگی را به کودکان و نوجوانان آموزش می‌دهد. استفاده از پازل می‌تواند مزایای آورده شده در موارد زیر را متوجه کودک شما کند:

  1. تمرکز

آیا تاکنون دقت کرده‌اید که توجه و تمرکز کودک شما بر هر چیزی حدود یک دقیقه طول می‌کشد؟ این موضوع تنها برای کودک شما نیست؛ بلکه مسئله‌ی رایج در کودکان خردسال به شمار می‌آید. جالب است بدانید که پازل‌ها ابزارهای فوق‌العاده و کاملی برای ساختن عضلات تمرکز کودکان هستند. توجه شامل داشتن تمرکز بر روی یک‌چیز برای مدت‌زمان طولانی است. تکمیل یک پازل به بچه‌ها این فرصت را می‌دهد که بدون وقفه و همراه با حس لذت به انجام یک کار بپردازند.

برای اینکه کودکان به‌طور کامل بر روی پازل تمرکز کنند، باید پازلی را انتخاب کنید که مناسب سن آن‌ها باشد. اگر خیلی سخت باشد، کودک بی‌حوصله شده و تسلیم می‌شود. همچنین معمایی که بسیار آسان باشد، چالش کافی برای تقویت تمرکز و صبر کودک را ایجاد نمی‌کند. معمولاً برای کودکان یک‌ساله از پازل‌هایی با تعداد کم مانند انواع یک‌تکه‌ای استفاده می‌شود تا نحوه بازی با پازل را در ابتدا یاد بگیرند. برای کودکان 3 سال، پازل 16 تا 20 تکه و برای کودکان بزرگ‌تر، پازل‌های به نسبت دشوارتر را انتخاب کنید.

  1. درک فضایی

هنگام بازی، کودک شما سعی می‌کند با ماشین اسباب‌بازی زیر پل برود. شما به‌راحتی می‌توانید تشخیص دهید که پل خیلی کوتاه است؛ اما کودک شما این موضوع را با برخورد خودرو به پل متوجه می‌شود. در این مثال، فرزند شما در حال ایجاد آگاهی فضایی است. آگاهی فضایی شامل آگاهی از خود در فضا و نحوه ارتباط سایر اجسام با یکدیگر و شما است. این نوع آگاهی همچنین شامل درک چگونگی تغییر روابط بین اجسام در هنگام جابه‌جایی یک یا چند مورد از آن‌ها می‌شود. در هنگام حل معما، ادراک فضایی از اهمیت بالایی برخوردار است.

محققان دانشگاه شیکاگو ارتباط بین آگاهی فضایی و بازی پازل را تأیید کرده‌اند. مطالعات نشان می‌دهند که کودکان 2-4 ساله که با پازل بازی می‌کردند، مهارت‌های درک فضایی خود را بیشتر از سایرین بهبود بخشیده‌اند. برای تقویت این آگاهی در کودک خود می‌توانید برای مثال دو قطعه مختلف را به فرزند خود پیشنهاد دهید؛ یکی قطعه مناسب و دیگری قطعه نامناسب. از کودک خود بخواهید تنها با نگاه کردن به آن‌ها، قطعه مناسب را حدس زده و انتخاب کند.

C:\Users\samira\Desktop\ساحل\choosingpuzzles_babywithfish_3_2.jpg

  1. تشخیص شکل

کودکان نوپا باید یاد می‌گیرند که بین اشکال مختلف مانند دایره، مثلث، مستطیل و مربع تمایز قائل شوند. در ابتدا، ممکن است کودک شما فکر کند که مربع و دایره یکسان هستند؛ اما به‌تدریج یاد می‌گیرد که ویژگی‌هایی را که شکل‌ها را منحصربه‌فرد می‌کند، شناسایی کند. برخی از پازل‌های ساده، اشکال هندسی یا تصویرهای کلی از وسایل نقلیه، حیوانات یا افراد را آموزش می‌دهند. پازل‌های پیچیده‌تر نیز مستلزم این هستند که فرزندتان وقتی قطعات را در کنار هم قرار می‌دهد، اشکال را تشخیص دهد. به‌عنوان‌مثال، کودک یاد می‌گیرد که قطعات لبه، دارای یک خط مستقیم هستند و در وسط یک پازل قرار نمی‌گیرند.

  1. دانش موضوعی خاص

پازل‌ها اغلب موضوعات مختلف مانند جغرافیا، زیستگاه‌ها، قسمت‌هایی از بدن، حیوانات و… را پوشش می‌دهند و می‌توانند به یادگیری فرزند شما کمک کنند. بنابراین، شما می‌توانید از پازل‌ها به‌عنوان یک روش آموزشی سرگرم‌کننده استفاده کرده و با صحبت کردن در مورد تصاویر روی پازل، فرزند خود را بیشتر آموزش دهید. این امر می‌تواند دانش موضوعی و دایره لغت کودک شما را فزایش دهد.

  1. توانایی حرکتی خوب

توانایی حرکتی شامل حرکت‌های کوچکی است که از مچ، انگشتان، دست‌ها، پاها و انگشتان پا برای انجام آن‌ها استفاده می‌شود. کودکان در ابتدا به‌خوبی نمی‌توانند لیوان را در دست بگیرند، بنویسند و حرکات کوچک را به نرمی انجام دهند. به‌طور خاص، ماهیچه‌های دست یک کودک نیاز به تمرین زیادی دارند تا بتوانند اجسام کوچک را به‌طور دقیق نگهدارند و حرکت دهند. استفاده از پازل‌ها یکی از ترفندهای عالی برای تمرین دادن کودک و تقویت توانایی حرکتی وی به شمار می‌آید.

  1. مهارت حل مسئله

نحوه کنار هم قرار گرفتن قطعات پازل می‌تواند به یک مسئله اساسی تبدیل شود که فرصتی عالی برای یادگیری مهارت حل مسئله ایجاد می‌کند. بنابراین، کودک با مرتب کردن این درهم‌ریختگی می‌تواند خود را به چالش کشیده و در انتها، حس موفقیت را بچشد.

  1. تقویت حافظه

معماها می‌توانند ذهن کودک شما را فعال نگهدارند. این امر به‌ویژه برای حافظه کوتاه‌مدت مفید است. ازآنجاکه کودک شما یک پازل را بارها و بارها جمع می‌کند، ممکن است در همین حین به یاد بیاورند که کدام قطعات باهم ترکیب می‌شوند. این ترفند نیز روش مؤثر دیگری است که خاطرات کودکان را تقویت می‌کند.

  1. افزایش اعتمادبه‌نفس و صبر

چیدن و تکمیل کردن یک پازل نیازمند صبر و شکیبایی است. با تکمیل شدن شکل، حس پیروزی را به کودک شما القا می‌کند و موجب ترشح هورمون دوپامین در مغز می‌شود. این هورمون، یکی از پیام‌رسان‌های عصبی مغز است که موجب افزایش حس نشاط و اعتمادبه‌نفس در افراد می‌شود.

C:\Users\samira\Desktop\ساحل\happy-cute-little-kid-boy-girl-play-jigsaw-puzzle_97632-2430.jpg

  1. هماهنگی نیمکره‌های مغز

برای کامل شدن یک پازل، تفکر در مورد شکل کلی و جزئیات آن نیاز است. این امر تنها زمانی میسر می‌شود که دو نیمکره مغز به‌طور هم‌زمان فعال‌شده باشند. فعال شدن نیمکره‌های مغز موجب افزایش خلاقیت و قدرت حل مسائل می‌شود و مهارت‌های کودک شما را در حل ریاضیات، نقاشی، هنر و… بهبود می‌بخشد.

سخن پایانی

والدین همواره می‌توانند کودکان را در انجام پازل‌ها همراهی کنند؛ اما دقت داشته باشید که انجام و تکمیل پازل یک چالش برای کودک شما است و نباید در آن دخالت مستقیم داشته باشد. برای مثال می‌توانید از میان چند قطعه، 2 قطعه را پیشنهاد دهید؛ اما نمی‌توانید انتخاب نهایی را با بی‌صبری انجام دهید. انتخاب پازل مناسب با سن کودک و کاملاً کارآمد برای آموزش بهتر کودک ازجمله وظایف والدین و مربیان است که تأثیر چشمگیری درنتیجه و تأثیرات مفید پازل دارند و باید به آن‌ها دقت شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن
مقایسه